Lời khuyên quản lý thời gian thực tế dành cho học sinh muốn bắt đầu sớm hơn, giữ sự tập trung, và hoàn thành bài tập với ít căng thẳng hơn
Một học sinh mở máy tính xách tay để bắt đầu làm bài tập, kiểm tra một tin nhắn, xem một video ngắn, sắp xếp lại bàn học, nhìn đồng hồ, và bỗng nhiên một giờ đồng hồ đã trôi qua. Bài tập vẫn còn trống trơn. Học sinh cảm thấy khó chịu, căng thẳng, và có lẽ hơi có lỗi, nhưng bắt đầu ngay lúc này lại có vẻ khó khăn hơn cả trước đó.
Sự trì hoãn không phải lúc nào cũng là lười biếng. Nhiều học sinh trì hoãn công việc vì nhiệm vụ có vẻ quá lớn, quá nhàm chán, quá khó hiểu, hoặc quá khó chịu. Đôi khi các em không biết bắt đầu từ đâu. Đôi khi các em sợ rằng bài làm sẽ không đủ tốt. Đôi khi các em mệt mỏi và chọn thứ gây xao nhãng dễ dàng nhất ngay trước mắt.
Quản lý thời gian tốt không có nghĩa là lên kế hoạch cho từng phút trong ngày như một cỗ máy. Học sinh là con người. Các em cần nghỉ ngơi, bạn bè, thời gian bên gia đình, sở thích, thức ăn, giấc ngủ, và không gian để suy nghĩ. Mục tiêu không phải là trở nên hoàn hảo. Mục tiêu là xây dựng những thói quen giúp việc bắt đầu dễ dàng hơn và giảm bớt sự hoảng loạn khi để mọi thứ đến phút chót.
Những mẹo quản lý thời gian này được viết dành cho cuộc sống học sinh thực tế. Chúng có thể hỗ trợ việc làm bài tập về nhà, ôn tập, các dự án dài, ôn thi, học trực tuyến, bài đọc, tiểu luận, và các thói quen hằng ngày. Một số ý tưởng nhỏ. Một số cần luyện tập. Điều quan trọng nhất là chọn một hoặc hai mẹo và thực sự áp dụng chúng trong một tuần.
Vì sao học sinh trì hoãn
Trước khi khắc phục sự trì hoãn, việc hiểu rõ nó sẽ rất hữu ích. Học sinh thường trì hoãn những nhiệm vụ cảm thấy không rõ ràng. Nếu hướng dẫn nói "viết một báo cáo" nhưng học sinh không biết bước đầu tiên là gì, bộ não sẽ tìm kiếm điều gì đó dễ dàng hơn. Kiểm tra điện thoại mang lại cảm giác thoải mái nhanh chóng. Báo cáo vẫn nằm đó chờ đợi.
Học sinh cũng trì hoãn khi nhiệm vụ cảm thấy quá lớn. Một bài đọc mười trang, một dự án khoa học, hoặc một bài kiểm tra bao gồm năm chương có thể cảm thấy bất khả thi. Khi bộ não nhìn thấy một nhiệm vụ quá lớn, nó có thể né tránh toàn bộ nhiệm vụ thay vì bắt đầu từ một phần nhỏ.
Một lý do khác là chủ nghĩa cầu toàn. Một số học sinh trì hoãn vì muốn bài làm thật xuất sắc, nhưng áp lực đó lại khiến việc bắt đầu trở nên khó khăn. Các em nghĩ, "Mình cần một câu mở đầu hoàn hảo," hoặc "Mình nên hiểu hết mọi thứ trước khi bắt đầu." Trên thực tế, hầu hết những bài làm tốt đều bắt đầu thô sơ và được cải thiện qua quá trình chỉnh sửa.
Sự xao nhãng cũng là một lý do lớn. Điện thoại, trò chơi, video, nhóm trò chuyện, ứng dụng nghe nhạc, và các tab trình duyệt đang mở đều cạnh tranh sự chú ý. Ngay cả một học sinh có ý định tốt cũng có thể mất tập trung nếu môi trường xung quanh liên tục đưa ra những lựa chọn dễ dàng hơn.
Bắt đầu với một bước nhỏ hơn
Phần khó nhất của nhiều nhiệm vụ là bắt đầu. Một mẹo hữu ích là làm cho bước đầu tiên nhỏ đến mức gần như quá dễ dàng. Thay vì nói, "Mình sẽ hoàn thành bài tiểu luận," hãy nói, "Mình sẽ mở tài liệu và viết tiêu đề." Thay vì nói, "Mình sẽ học khoa học," hãy nói, "Mình sẽ đọc một trang và gạch chân ba từ khóa."
Những bước đầu tiên nhỏ giúp giảm sự chống cự. Khi nhiệm vụ đã bắt đầu, việc tiếp tục thường cảm thấy dễ dàng hơn. Bộ não không còn nhìn thấy một bức tường khổng lồ nữa. Nó nhìn thấy một cánh cửa đã mở sẵn.
Ví dụ về những bước đầu tiên nhỏ:
- Mở hướng dẫn bài tập.
- Viết ngày tháng và tiêu đề.
- Liệt kê ba điều bạn đã biết.
- Chỉ đọc đoạn văn đầu tiên.
- Giải một câu hỏi luyện tập.
- Tìm trang sách giáo khoa.
- Đặt tên tệp và lưu tài liệu.
- Viết một câu lộn xộn để bắt đầu.
Phương pháp này có hiệu quả vì hành động tạo ra đà. Chờ đợi cảm giác có động lực có thể mất quá nhiều thời gian. Bắt đầu từ những việc nhỏ cho động lực cơ hội xuất hiện sau khi sự chuyển động đã bắt đầu.
Áp dụng quy tắc 10 phút
Khi một nhiệm vụ cảm thấy khó chịu, hãy tự hứa với bản thân chỉ mười phút thôi. Đặt hẹn giờ và làm việc cho đến khi nó reo. Sau mười phút, bạn có thể chọn dừng lại hoặc tiếp tục.
Hầu hết học sinh nhận ra rằng mười phút đủ để phá vỡ trạng thái đóng băng. Nhiệm vụ trở nên bớt bí ẩn hơn. Trang giấy không còn trống nữa. Vấn đề đã được bắt đầu. Ngay cả khi bạn dừng lại sau mười phút, bạn đã đạt được tiến bộ mà trước đó chưa từng có.
Quy tắc mười phút đặc biệt hữu ích cho việc đọc, ôn tập, dọn dẹp không gian làm việc, bắt đầu một bài tiểu luận, xem lại ghi chú, và sắp xếp tài liệu dự án. Nó loại bỏ áp lực phải hoàn thành và chỉ tập trung vào việc bắt đầu.
Chia nhiệm vụ lớn thành các phần nhỏ, rõ ràng
Những nhiệm vụ lớn cần được chia thành các phần nhỏ hơn. "Học cho bài kiểm tra lịch sử" là quá mơ hồ. "Ôn lại nguyên nhân của Thế chiến thứ nhất, làm thẻ ghi nhớ cho các thuật ngữ chính, trả lời năm câu hỏi luyện tập, và kiểm tra một dàn ý tiểu luận" thì rõ ràng hơn nhiều.
Một nhiệm vụ được chia nhỏ cho học sinh một việc cụ thể để làm. Nó cũng tạo ra các điểm tiến bộ. Việc gạch bỏ từng phần nhỏ có thể mang lại cảm giác khích lệ và giúp bộ não thấy rằng công việc đang tiến triển.
Ví dụ, thay vì viết "hoàn thành dự án," hãy chia nhỏ thành:
- Đọc hướng dẫn dự án.
- Chọn chủ đề.
- Thu thập ba nguồn tài liệu.
- Viết tiêu đề và phần mở đầu.
- Tạo phần đầu tiên.
- Thêm hình ảnh hoặc ví dụ.
- Kiểm tra chính tả và định dạng.
- Nộp phiên bản cuối cùng.
Mỗi bước có thể được lên lịch riêng biệt. Điều này giúp tránh vấn đề thường gặp là phát hiện vào đêm trước hạn nộp rằng dự án còn nhiều phần ẩn chưa làm.
Lên kế hoạch ngược từ hạn chót
Nhiều học sinh chỉ ghi hạn nộp cuối cùng vào sổ kế hoạch. Điều đó hữu ích, nhưng chưa đủ. Nếu một bài tiểu luận phải nộp vào thứ Sáu, học sinh cần các mốc thời gian nhỏ hơn trước đó: chọn chủ đề vào thứ Hai, lập dàn ý vào thứ Ba, viết bản nháp vào thứ Tư, chỉnh sửa vào thứ Năm, nộp bài vào thứ Sáu.
Lên kế hoạch ngược giúp học sinh tránh làm việc vào phút chót. Hãy bắt đầu từ hạn nộp, sau đó tự hỏi điều gì cần hoàn thành trước ngày đó. Đặt mỗi phần vào một ngày khác nhau nếu có thể.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với các dự án, bài thuyết trình, tiểu luận, báo cáo thí nghiệm, tuần ôn tập, và làm việc nhóm. Những nhiệm vụ dài cần không gian. Nếu mọi thứ bị dồn lại một buổi tối, chất lượng sẽ giảm và mức độ căng thẳng sẽ tăng.
Sử dụng danh sách ưu tiên hằng ngày đơn giản
Một danh sách việc cần làm dài có thể khiến người ta nản lòng. Học sinh có thể viết ra mười lăm nhiệm vụ, hoàn thành hai, và cảm thấy như mình đã thất bại. Một phương pháp tốt hơn là chọn ba ưu tiên cho ngày hôm đó.
Hãy viết:
- Phải làm
- Nên làm
- Có thể làm
Nhiệm vụ "phải làm" là quan trọng nhất. Đó có thể là bài tập về nhà phải nộp ngày mai, ôn tập cho bài kiểm tra, hoặc một bài tập còn thiếu. Nhiệm vụ "nên làm" quan trọng nhưng có chút linh hoạt hơn. Nhiệm vụ "có thể làm" hữu ích nếu còn thời gian và năng lượng.
Phương pháp này giúp học sinh tập trung. Thay vì cố gắng làm mọi thứ, các em bảo vệ công việc quan trọng nhất.
Phối hợp nhiệm vụ với mức năng lượng của bạn
Không phải thời gian học nào cũng như nhau. Một số học sinh tập trung tốt hơn ngay sau khi tan học. Những em khác cần nghỉ ngơi trước và làm việc tốt hơn vào buổi tối. Một số học sinh có thể viết bài khi mệt nhưng không thể giải toán. Những em khác có thể ôn thẻ ghi nhớ khi năng lượng thấp nhưng cần năng lượng cao cho bài tiểu luận.
Hãy chú ý đến nhịp điệu của riêng bạn. Đặt những nhiệm vụ tư duy khó hơn vào thời điểm bạn mạnh nhất. Dành những nhiệm vụ dễ hơn cho lúc năng lượng thấp. Ví dụ, nếu bạn suy nghĩ rõ ràng trước bữa tối, hãy dùng thời gian đó để viết, giải quyết vấn đề, hoặc học tài liệu khó. Dùng thời gian sau đó để sắp xếp ghi chú, ôn từ vựng, hoặc kiểm tra định dạng.
Đây không phải là lý do để trì hoãn mọi thứ cho đến khi có tâm trạng hoàn hảo. Đó là cách sử dụng sự tập trung tốt nhất của bạn một cách khôn ngoan.
Tạo một kế hoạch đối phó với sự xao nhãng
Hầu hết học sinh biết điều gì làm mình xao nhãng. Vấn đề không phải là bí ẩn. Vấn đề là khả năng tiếp cận. Nếu điện thoại nằm cạnh vở ghi chép, điện thoại thường sẽ thắng. Nếu một tab trò chơi đang mở, trò chơi vẫn đang chờ. Nếu thông báo liên tục xuất hiện, sự tập trung sẽ liên tục bị gián đoạn.
Một kế hoạch đối phó với sự xao nhãng loại bỏ một số lựa chọn trước khi bắt đầu làm việc. Đặt điện thoại ở phía bên kia phòng, dùng chế độ tập trung, đóng các tab không cần thiết, đăng xuất khỏi các trang gây xao nhãng, hoặc học ở nơi người khác có thể thấy bạn đang làm việc. Nếu âm nhạc giúp bạn tập trung, hãy chọn danh sách nhạc trước khi bắt đầu để không phải liên tục tìm bài hát.
Học sinh không cần một môi trường hoàn hảo, nhưng các em cần ít cạm bẫy hơn. Mỗi sự xao nhãng bị loại bỏ giúp việc bám sát nhiệm vụ trở nên dễ dàng hơn.
Thử dùng các khối thời gian thay vì học không ngừng nghỉ
"Mình sẽ học cả buổi tối" nghe có vẻ nghiêm túc nhưng thường thất bại. Nó quá mở. Không có thời điểm bắt đầu và kết thúc rõ ràng, học sinh dễ mất tập trung, kiểm tra tin nhắn, ăn vặt, đọc lại cùng một đoạn văn, và cảm thấy mệt mỏi mà không đạt được nhiều tiến bộ.
Hãy dùng các khối thời gian thay thế. Một khối thời gian có một nhiệm vụ, một thời điểm bắt đầu, và một thời điểm kết thúc. Ví dụ:
- 4:30 đến 4:50: câu hỏi bài tập toán 1 đến 8
- 5:10 đến 5:30: đọc trang khoa học 42 đến 45
- 7:00 đến 7:20: ôn thẻ từ vựng
Các khối thời gian ngắn dễ bắt đầu và dễ hoàn thành hơn. Chúng cũng khiến những lần nghỉ ngơi cảm thấy xứng đáng thay vì tình cờ.
Nghỉ ngơi đúng cách
Nghỉ ngơi không phải là kẻ thù. Những lần nghỉ tồi mới là vấn đề. Một lần nghỉ tốt giúp bộ não được làm mới. Một lần nghỉ xấu biến thành thêm một giờ trì hoãn.
Những lần nghỉ tốt thường ngắn, rõ ràng, và dễ dừng lại. Hãy vươn vai, uống nước, đi lại, dọn bàn học, ra ngoài, hoặc để mắt nghỉ ngơi. Hãy cẩn thận với những lần nghỉ liên quan đến việc lướt màn hình hoặc xem video không ngừng, vì chúng được thiết kế để giữ chân bạn.
Hãy thử một khối làm việc 25 phút theo sau bởi một lần nghỉ năm phút, hoặc một khối làm việc 40 phút theo sau bởi một lần nghỉ mười phút. Chọn nhịp điệu phù hợp với độ tuổi, nhiệm vụ, và khả năng tập trung của bạn.
Chuẩn bị cho ngày mai trước khi kết thúc hôm nay
Một thói quen quản lý thời gian mạnh mẽ là kết thúc mỗi buổi học bằng cách chuẩn bị cho buổi tiếp theo. Trước khi gấp sách lại, hãy viết bước tiếp theo. Ví dụ: "Ngày mai, bắt đầu từ đoạn ba," hoặc "Tiếp theo, giải các câu hỏi 6 đến 10," hoặc "Ôn lại sơ đồ vòng tuần hoàn nước."
Điều này loại bỏ vấn đề bắt đầu vào ngày hôm sau. Bạn sẽ không lãng phí mười phút để tự hỏi, "Mình đã làm đến đâu rồi?" Công việc đã sẵn sàng để tiếp tục.
Thói quen này đặc biệt hữu ích cho các bài tiểu luận, bài đọc dài, ghi chú ôn tập, và các dự án kéo dài nhiều ngày.
Làm cho việc bắt đầu bài tập dễ dàng hơn
Nếu bài tập về nhà bắt đầu bằng việc tìm kiếm dụng cụ học tập, tìm mật khẩu, sạc máy tính xách tay, và dọn bàn học, học sinh có thể mất năng lượng trước khi công việc bắt đầu. Hãy làm cho việc bắt đầu dễ dàng hơn bằng cách thiết lập một nề nếp làm bài tập cơ bản.
Hãy để các dụng cụ thường dùng ở cùng một nơi. Sạc thiết bị trước giờ học. Đặt sách giáo khoa trở lại đúng vị trí. Dùng một cuốn sổ hoặc một tập tài liệu cho các bài tập hiện tại. Nếu bạn làm việc trên máy tính, hãy sắp xếp tệp theo môn học và ngày tháng.
Việc sắp xếp ngăn nắp không phải để trông đẹp mắt. Nó giúp tiết kiệm năng lượng khi bắt đầu. Việc bắt đầu càng dễ dàng, khả năng trì hoãn càng thấp.
Sử dụng trách nhiệm giải trình mà không xấu hổ
Một số học sinh làm việc tốt hơn khi người khác biết kế hoạch của mình. Hãy nói với một người bạn, phụ huynh, anh chị em, hoặc bạn cùng lớp về việc bạn sẽ làm gì và khi nào. Ví dụ: "Mình sẽ hoàn thành bản nháp đầu tiên lúc 6:30."
Trách nhiệm giải trình không nên cảm thấy như một hình phạt. Đó là một sự hỗ trợ. Một bạn học cùng có thể kiểm tra tiến độ. Một phụ huynh có thể giúp bảo vệ thời gian yên tĩnh. Một người bạn có thể làm việc bên cạnh bạn trong im lặng. Ngay cả việc gửi một tin nhắn sau khi hoàn thành cũng có thể tạo ra cảm giác cam kết nhỏ.
Học cách phân biệt giữa việc khẩn cấp và việc quan trọng
Sự trì hoãn thường khiến mọi thứ trở nên khẩn cấp. Khi học sinh chờ đợi quá lâu, bài tập về nhà, ôn tập, dự án, và các bài sửa lỗi đều trở thành tình huống khẩn cấp. Quản lý thời gian có nghĩa là nhận ra những nhiệm vụ quan trọng trước khi chúng trở thành khẩn cấp.
Những nhiệm vụ quan trọng bao gồm học bài trước đêm trước kỳ thi, bắt đầu dự án sớm, hỏi trợ giúp khi vẫn còn thời gian, và xem lại phản hồi trước bài tập tiếp theo. Những nhiệm vụ này có thể không cảm thấy khẩn cấp hôm nay, nhưng chúng ngăn ngừa căng thẳng sau này.
Một câu hỏi đơn giản có thể giúp ích: "Liệu bản thân tương lai của mình có vui nếu mình làm việc này hôm nay không?" Nếu câu trả lời là có, nhiệm vụ đó có lẽ xứng đáng được dành thời gian.
Làm phần khó nhất trước tiên
Một số học sinh dồn hết năng lượng vào những nhiệm vụ dễ và tránh né nhiệm vụ khó cho đến tận đêm khuya. Sẽ hữu ích nếu làm phần nhỏ khó nhất trước tiên. Không phải toàn bộ nhiệm vụ khó, chỉ là phần nghiêm túc đầu tiên.
Đối với một bài tiểu luận, hãy viết phần mở đầu thô hoặc dàn ý. Đối với toán học, hãy giải bài toán khó đầu tiên. Đối với khoa học, hãy ôn lại khái niệm bạn hiểu ít nhất. Khi phần khó nhất đã được chạm tới, phần còn lại của buổi học sẽ cảm thấy nhẹ nhàng hơn.
Phương pháp này xây dựng sự tự tin vì nhiệm vụ bị né tránh không còn nguyên vẹn nữa.
Cần làm gì sau khi bạn đã trì hoãn
Ai cũng đôi lúc trì hoãn. Điều quan trọng là bạn phản ứng như thế nào. Cảm giác xấu hổ lại lãng phí thêm thời gian. Thay vì nói, "Mình đã làm hỏng mọi thứ," hãy hỏi, "Bước hữu ích tiếp theo là gì?"
Nếu bạn đã mất một giờ, hãy bắt đầu lại với mười phút. Nếu hạn nộp đã gần kề, hãy chọn những phần quan trọng nhất trước. Nếu bạn bối rối, hãy hỏi trợ giúp hoặc xem lại hướng dẫn. Nếu nhiệm vụ quá lớn, hãy chia nhỏ ngay lập tức.
Sự trì hoãn trở nên tồi tệ hơn khi học sinh bỏ cuộc vì đã trì hoãn rồi. Tiến bộ vẫn có thể xảy ra sau một khởi đầu chậm chạp.
Một quy trình đơn giản chống trì hoãn
- Viết ra nhiệm vụ cụ thể.
- Chọn bước đầu tiên nhỏ nhất.
- Đặt hẹn giờ mười phút.
- Loại bỏ một sự xao nhãng lớn.
- Làm việc cho đến khi hẹn giờ kết thúc.
- Nghỉ ngơi ngắn.
- Quyết định bước tiếp theo trước khi dừng lại.
Quy trình này đủ đơn giản để dùng vào các buổi tối đi học. Nó không đòi hỏi một cuốn sổ kế hoạch hoàn hảo hay một hệ thống phức tạp. Nó chỉ yêu cầu học sinh bắt đầu, tập trung trong thời gian ngắn, và tiếp tục tiến lên.
Suy nghĩ cuối cùng
Ngừng trì hoãn không phải là chuyện bỗng nhiên trở thành một con người hoàn toàn khác. Đó là việc xây dựng những thói quen nhỏ giúp công việc dễ bắt đầu hơn và dễ tiếp tục hơn. Một học sinh bắt đầu sớm hơn mười phút, chia nhiệm vụ thành từng phần, loại bỏ một sự xao nhãng, và lên kế hoạch cho bước tiếp theo đã đang tiến bộ rồi.
Quản lý thời gian hiệu quả nhất khi nó thực tế. Học sinh vẫn sẽ có những ngày bận rộn, những ngày mệt mỏi, và những ngày dễ bị xao nhãng. Nhưng với những bước khởi đầu rõ ràng, các khối làm việc ngắn, những lần nghỉ tốt hơn, và việc lên kế hoạch sớm hơn, việc học trở nên bớt căng thẳng và dễ quản lý hơn. Mục tiêu không phải là năng suất hoàn hảo. Mục tiêu là tiến bộ đều đặn trước khi sự hoảng loạn ập đến.
