Sınıfta PDF Kullanmanın 10 Etkili Yolu

PDF, okuldaki dizüstü bilgisayarda, bir öğrencinin telefonunda ve sınıfın ortak yazıcısında aynı şekilde açılan birkaç dosya biçiminden biri; günlük öğretim işinde sürekli karşımıza çıkmasının nedeni tam olarak bu. Word belgesinin aksine PDF, kendisini hangi programın açtığına göre metni yeniden akıtmaz, ölçeği değiştirmez, yazı tipini başkasıyla değiştirmez -- hazırladığınız şey, öğrencinin gördüğü şeydir. Aşağıdaki on kullanım soyut fikirler değil; her biri bu hafta ele alabileceğiniz somut bir sınıf sorununu çözüyor.

Bir konuyu baştan netleştirmekte fayda var, çünkü epeyce gereksiz iş kurtarıyor: ayrı bir dönüştürme aracına neredeyse kesinlikle ihtiyacınız yok. Öğretmenlerin materyal hazırlarken zaten kullandığı programların tamamı -- Word, Google Dokümanlar, PowerPoint, Google Slaytlar, Excel -- kendi Dosya menüsünden doğrudan PDF yazıyor. Bir ders planını ya da sınıf listesini, aynı dosyayı başka bir biçimde geri almak için dışarıdaki bir siteye yüklemek hem daha yavaş hem de öğrenci adlarının ve okul bilgilerinin gitmesi gerekmeyen bir yere gitmesi demek.

1. Ders notlarını öğrencilerin gerçekten açabileceği PDF'lere dönüştürmek

Word'de ya da Google Dokümanlar'da hazırlanan bir çalışma kâğıdı, başka bir cihazda açıldığı anda yerleşimini kaybedebilir: tablo iki sayfaya bölünür, yazı tipi değişir, görsel kayar. Bitmiş materyali PDF'e dönüştürmek, tek bir öğrenciye ulaşmadan önce yerleşimi yerine sabitler.

Bunu belgenin zaten durduğu programda yapın. Word'de bu Dosya, ardından Dışa Aktar, ardından PDF/XPS Belgesi Oluştur adımlarıdır; Microsoft her Office uygulaması için adımların tamamını belgeliyor. Google Dokümanlar'da ise Dosya, ardından İndir, ardından PDF Belgesi yolu izleniyor; bu da Google'ın kendi yardım sayfalarında anlatılıyor. İkisi de dört saniye sürüyor ve hiçbirinde kaygılanmaya değer bir boyut sınırı yok.

Bu en çok yerleşimi sabit olan her şeyde önemli: oturma planları, numaralı boşlukları olan sınav tarzı kâğıtlar ya da etiketlerinin görselin doğru bölümünün yanında kalması gereken bir şema. Biçimlendirmenin öğrencinin cihazına tam tasarladığınız gibi ulaşması gerekiyorsa, onu oraya götüren biçim PDF'tir.

2. Dağınık dosya yığını yerine başvuru niteliğinde bir PDF klasörü

Ders izlencesi, değerlendirme ölçeği, oturma planı ve sınıf kuralları; yerine bakan bir öğretmenin, bir velinin ya da bir öğrencinin hızlıca bulması gereken dört ayrı belgedir. Her birini tutarlı adlandırılmış ayrı birer PDF olarak tutmak -- Word belgeleri, ekran görüntüleri ve yarım kalmış taslaklardan oluşan bir karışım yerine -- sınıf klasörünü, başkalarının size "şu nerede" diye sormadan gezinebileceği bir şeye dönüştürür.

Klasörün amacı, okumak için sizin programlarınıza ihtiyaç duyulmamasıdır. Hesap tablosu olarak duran bir değerlendirme ölçeği Excel ister; aynı ölçek PDF olarak dışa aktarıldığında otoparkta telefondan açılır. Hesap tabloları ve sunular da belgeler gibi kendi Dosya menülerinden PDF'e aktarılır, böylece karışık bir klasör hiçbir şey yeniden yapılmadan tutarlı hale gelir.

Bu belgelerin bir kısmının başka bir biçimde doğmasına hiç gerek yok. Burada hazırlanan bir oturma planı doğrudan PDF olarak çıkar; indirip klasöre olduğu gibi koyabilirsiniz -- bir adım eksik, fazla değil.

3. Yazdırılabilir sürümü kaybetmeden gerçek etkileşim eklemek

PDF yalnızca duran metinle sınırlı değildir. Bir anlatım videosuna, bir kaynak makaleye ya da bir sonraki etkinliğe giden bağlantılar doğrudan belgenin içinde durabilir; öğrenci tahtadan adres kopyalamak yerine üstüne tıklar. Bir sunudan ya da web sayfasından farklı olarak, internetin güvenilir olmadığı bir derste kâğıt kopya gerektiğinde aynı dosya düzgün biçimde yazdırılır.

Buradaki işe yarar alışkanlık, bağlantıyı az koymak ve dersten önce denemektir: metinle anlatması zor bir kavram için kısa bir videoya bir bağlantı, tarih okuması için bir birincil kaynağa bir bağlantı, etkileşimli bir alıştırma sayfasına bir bağlantı. On beş bağlantılı bir çalışma kâğıdını takip etmek, iyi seçilmiş iki bağlantılı olandan daha zordur.

4. Ortak bir okumadan alınan notları toplamak

Birkaç öğrenci aynı kaynağı okuduğunda -- bir öykü parçası, dönemin bir belgesi, bir şema -- bunu tek bir PDF olarak paylaşıp herkesten kendi kopyası üzerinde işaretleme, altını çizme ya da not düşme istemek, düz bir metin dosyasının veremeyeceği bir şey verir: kimin neyi fark ettiğinin görünür kaydı. Bunları geri okumak, resmî bir ödev toplamadan çok önce, anlamanın nerede sağlam nerede kırılgan olduğunu gösterir.

İkili çalışma olarak da iyi işler. İki öğrenci işaretledikleri kopyaları yan yana koyup farklı işaretledikleri yerleri konuşur; tek başına yapılan bir okuma kısa ve düzenli bir tartışmaya dönüşür.

5. Öğrencinin sonradan da okuyabileceği geri bildirim vermek

Kâğıt bir kompozisyonun kenarına elle yazılan notlar kaybolur ya da çöpe gider. PDF'e eklenen geri bildirim -- yazılmış yorumlar, vurgulanmış bölümler ya da sonda kısa bir özet -- tam olarak ilgili olduğu çalışmaya bağlı kalır ve öğrenci benzer bir ödeve hazırlanırken haftalar sonra yeniden açabilir. Ayrıca bir örnek sunar: öğretmen ortak bir örnek üzerinde yararlı geri bildirimin nasıl göründüğünü gösterdikten sonra, öğrenciler kendi PDF taslaklarında birbirlerine aynı türden somut ve uygulanabilir yorumlar vermeyi deneyebilir.

6. Sunuyu öğrencilerin saklayacağı bir PDF'e dönüştürmek

Bir sunu, biri her slaydı kopyalayacak kadar hızlı davranmadıysa ders biter bitmez kaybolur. Bitmiş sunuyu PDF'e aktarıp dersten sonra paylaşmak, şemaların, tanımların ve çözümlü örneklerin kalıcı bir kopyasını bırakır; kimsenin tahtayı zamanında fotoğraflamış olmasına bağlı kalmaz.

PowerPoint, Word ile aynı Dosya menüsünden dışa aktarır; Google Slaytlar'da yol Dosya, ardından İndir, ardından PDF Belgesi'dir. İkisi de bir sayfaya birkaç slayt yerleştiren dinleyici notu düzeni sunar; öğrenciler dosyayı yazdıracaksa bunu seçmeye değer, çünkü sayfa başına altı slayt, kırk slaytlık bir sunuyu kırk yerine yedi sayfa yapar.

Bu özellikle bir şema ya da çözümlü bir örnek etrafında kurulmuş, öğrencilerin tekrar sırasında yeniden bakmak isteyeceği dersler için yararlıdır; daha çok konuşmaya dayanan dersler için o kadar değil.

7. Ortak bir metni ikişerli işaretlemek

Okuduğunu anlama, sözcük çalışması ve dil bilgisi alıştırmalarının hepsi, öğrencilerin metni okuduktan sonra yalnızca soru yanıtlamak yerine doğrudan işaretlemesinden kazanç sağlar. Aynı PDF parçası üzerinde çalışan iki öğrenci bilmedikleri sözcüklerin altını çizebilir, üzerinde anlaşamadıkları bir ifadeyi yuvarlak içine alabilir ve bir paragrafın gerçekte ne söylediğini kısaca not edebilir -- sonra ortak bir yanıt yazmadan önce işaretledikleri iki kopyayı karşılaştırır.

Bu, bir okuma etkinliğini işbirlikli hale getirmenin hazırlığı az bir yoludur: ayrı bir uygulama yok, hesap açmak yok, yalnızca aynı PDF ve onu birlikte çalışan iki öğrenci.

8. Coğrafya ya da tarih için basit bir harita etkinliği kurmak

Bir harita görselini numaralı sorularla yan yana getiren bir PDF -- "bu bölgeyi bulun", "bu güzergâhı çizin", "bu iki sınırı karşılaştırın" -- öğrenciye ders kitabı, atlas ve çalışma kâğıdı arasında gidip gelmeden yürütebileceği, kendi kendine yeten bir etkinlik verir. Bir coğrafya ya da tarih ünitesini, öğrencinin doğrudan üzerinde çalışabileceği tek bir belgeye sığdırmanın pratik bir yoludur; ister bir ticaret yolunu çizmek olsun, ister bir olayın nerede geçtiğini işaretlemek.

9. Bir çalışma kâğıdını daha çok öğrenci için kullanılabilir kılmak

Başlık gibi görünen kalın metinle değil, gerçek başlıklarla kurulmuş bir PDF, ekran okuyucular tarafından doğru okunur ve öğrencinin doğrudan aradığı bölüme atlamasını sağlar. WebAIM'in bir PDF'i gerçekte neyin erişilebilir kıldığına dair kılavuzu, sonucu dönüştürme adımının değil kaynak belgenin yapısının belirlediğini anlatan en anlaşılır kısa açıklamadır.

İki alışkanlıkta kesin olmakta fayda var. Metinle arka plan arasındaki karşıtlık, gövde metni için yaygın kabul gören 4,5:1 eşiğine, büyük metin için 3:1'e ulaşmalıdır -- 18 punto ya da 14 punto kalın -- ki bu, W3C'nin karşıtlık kılavuzunda ortaya koyduğu düzeydir. Renk de hiçbir zaman anlamı tek başına taşıyan şey olmamalıdır: doğru yanıtlar yeşil, yanlışlar kırmızıysa, bu ikisini ayırt edemeyen bir öğrenci işaretlenmemiş bir kâğıt görür; bu yüzden renge bir onay işareti, bir etiket ya da bir simge eşlik etsin.

Bunların hiçbiri özel bir yazılım gerektirmez. Çoğunlukla, dışa aktarmadan önce kaynak belgeyi gerçek başlıklarla ve makul bir biçimlendirmeyle kurmak anlamına gelir; çünkü iyi yapılandırılmış bir kaynak belge iyi yapılandırılmış bir PDF, kötü yapılandırılmış olanı da kötü yapılandırılmış bir PDF üretir.

10. Bir yılın materyalini yeniden kullanmak üzere PDF olarak arşivlemek

Ekimde hazırladığınız çalışma kâğıdı, gelecek ekim için de değerlidir. Bitmiş materyalleri PDF'e aktarıp üniteye ya da döneme göre klasörlemek, gelecek yılki halinizin aynı oturma planını ya da aynı tekrar kâğıdını sıfırdan hazırlamayacağı anlamına gelir.

Kâğıt materyal de aynı arşive girer. Telefon bunu zaten iyi yapıyor: iPhone ve iPad'de Dosyalar ve Notlar uygulamaları bir deste kâğıdı doğrudan tek bir PDF'e tarar; Android'de aynısını Google Drive'ın tarama seçeneği yapar. İkisi de sayfayı düzeltir ve birkaç yaprağı sıralı tek bir belgede birleştirir; bu, sayfaları tek tek fotoğraflamaktan daha iyi bir sonuçtur.

Dosya adlarında biraz düzen de kendini amorti eder: tutarlı bir kalıp -- ünite numarası, konu, tarih -- kırk PDF'lik bir klasörü tahmin oyunu olmaktan çıkarıp aranabilir hale getirir.

Nereden başlamalı

Hiçbir sınıfın bu on kullanımın tamamına aynı anda ihtiyacı yok. Makul bir başlangıç, hâlihazırda yaşadığınız bir sorunu çözen iki ya da üç tanesini seçmek -- cihazdan cihaza değişen biçimlendirme, kimsenin bir şey bulamadığı dağınık bir dosya klasörü ya da bir daha dönülmeyen geri bildirimler -- ve alışkanlığı oradan kurmaktır. PDF, sınıf düzeninde yerini sessizce yoldan çekilerek hak eder: her yerde aynı görünen, gerektiğinde temiz yazdıran ve okuyandan herhangi bir program istemeyen biçimdir.

PDF'in sınıfta çözdüğü sorunlar

• Word'de hazırlanan bir çalışma kâğıdı, öğrencinin telefonunda ya da başka bir bilgisayarda açıldığında farklı görünür veya tamamen bozulur.
• Sınıf klasörü, doğru program olmadan açılamayan Word belgeleri, hesap tabloları ve sunuların karışımıdır.
• Kâğıda yazılan geri bildirim, öğrenci benzer bir ödeve geçmeden kaybolur.
• Slayt içeriği ders bittikten sonra kaybolur, çünkü öğrenci onu zamanında yazamamıştır.
• Bir yılın materyali, ertesi yıl yeniden kullanılabilir olmak yerine farklı biçimlere dağılmıştır.
• Ortak bir okumanın birden çok öğrenci tarafından işaretlenmesi gerekir, ama herkesin aynı uygulamaya sahip olması gerekmemelidir.

Kaçınılması gereken hatalar

• Özgün biçimlendirmenin gerçekten doğru olup olmadığını denetlemeden belgeyi PDF'e aktarmak -- PDF, zaten var olan yerleşim sorunlarını olduğu gibi dondurur.
• Öğrenci adları içeren belgeleri, onları hazırladığınız program zaten PDF'e aktarabiliyorken dışarıdaki bir dönüştürme sitesine yüklemek.
• Bir çalışma kâğıdına o kadar çok bağlantı koymak ki öğrenciler okumaktan çok tıklamakla vakit geçirir.
• Kaynak belgede gerçek başlıkları atlamak; bu, PDF'te gezinmeyi ve ekran okuyucuların onu yorumlamasını zorlaştırır.
• Telefonun içindeki taramayı kullanıp sıralı tek bir belge elde etmek yerine sayfaları tek tek fotoğraflamak.
• Sınıf arşivinin tamamında tutarsız dosya adları kullanmak; bu, ertesi yıl materyali bulmayı güçleştirir.

Sık sorulan sorular

Öğrencilerin PDF açmak için özel bir programa ihtiyacı var mı?

Hayır. PDF'ler her güncel tarayıcıda ve telefon, tablet ile bilgisayarların varsayılan görüntüleyicisinde, ek bir şey kurmadan açılır.

PDF oluşturmak için dönüştürme aracı gerekir mi?

Genellikle hayır. Word, Google Dokümanlar, PowerPoint, Google Slaytlar, Excel ve Google E-Tablolar kendi Dosya menülerinden PDF'e aktarır; telefon da kâğıdı doğrudan PDF'e tarar. Ayrı bir dönüştürücü daha çok bu programların hiçbirinin açamadığı biçimler için gerekir ki günlük öğretim işinde bu seyrek görülür.

PDF oluşturulduktan sonra düzenlenebilir mi?

Sıradan bir PDF'in metni ve yerleşimi, Word belgesi gibi düzenlenmek üzere tasarlanmamıştır. Değişiklik gerekiyorsa genellikle kaynak belgeyi düzenleyip yeniden dışa aktarmak daha kolaydır; kaynak dosyayı da sonraki güncellemeler için saklayın.

Çalışma kâğıdını doğrudan PDF olarak mı hazırlamalı, yoksa başka bir biçimden mi aktarmalı?

Aslını alışık olduğunuz bir düzenleyicide hazırlayıp sonra dışa aktarmak, ileride değişiklik yapmayı genellikle kolaylaştırır. Kaynak dosyayı saklayın ve PDF'i dağıtılacak bitmiş sürüm olarak görün. İstisna, saklamaya değer düzenlenebilir bir aslı olmayan materyaldir -- örneğin tek bir döneme ait bir oturma planı -- orada PDF'i doğrudan üretmek yalnızca daha az adımdır.

Birden çok öğrenci aynı PDF üzerinde aynı anda çalışabilir mi?

Bu, açtıkları araca bağlıdır. Bazı PDF görüntüleyiciler paylaşımlı ya da eş zamanlı işaretlemeyi destekler; bazıları herkesin ayrı bir işaretli kopya tutup sonradan karşılaştırmasını gerektirir. İkisi de sınıfta işe yarar -- ikincisi küçük yaş gruplarında çoğu zaman daha kolay yönetilir.

Bir yılın PDF'lerini en iyi nasıl düzenlerim?

Tutarlı bir adlandırma kalıbı -- ünite numarası, konu ve tarih -- dönem ya da ders bazında klasörlerle birleşince, aylar sonra belirli bir şey aradığınızda büyük bir arşivi tahmin oyunu olmaktan çıkarıp aranabilir kılar.

PDF'ler yazdırıldığında neden bazen ekrandakinden farklı görünür?

Bu genellikle dosyanın kendisinden değil yazdırma ayarlarından kaynaklanır -- sayfa ölçeklemesi, kenar boşlukları ya da farklı bir kâğıt boyutuna ayarlanmış bir yazıcı. Toplu çıktı almadan önce baskı önizlemesine bakmak, kâğıt israf edilmeden bu sorunların çoğunu yakalar.

Taranmış birkaç sayfayı tek bir PDF'te birleştirmek sakıncalı mı?

Hayır, üstelik öğrenciler için birkaç ayrı görsel dosyasından genellikle daha kullanışlıdır. Yalnızca birleştirmeden sonra sayfa sırasını denetleyin; taranan ya da fotoğraflanan yapraklar, belge baştan sona doğru okunsun diye bazen yeniden sıralanmalıdır.

PDF bir bitiş adımıdır, çalışma biçimi değil

PDF, bir belge bitip dağıtılmaya hazır olduğunda doğru seçimdir; hâlâ üzerinde çalışılırken yanlış seçimdir. Her dönem güncellenmesi gerekecek bir çalışma kâğıdı, düzenlenebilir dosya olarak tutulup her paylaşımda yeniden PDF üretilerek daha kolay bakımı yapılır. Not takibi için kullanılan bir hesap tablosu hesap tablosu olarak kalmalıdır; yalnızca öğrencilere ya da velilere verilen sürümün PDF olması gerekir.

Aynı mantık planlama belgeleri için de geçerlidir. Haftadan haftaya ayarlanan bir planlama kâğıdı PDF olmaktan hiçbir şey kazanmaz; buna karşılık zümre başkanıyla paylaşılan ya da dosyaya basılan sürüm, sabit ve öngörülebilir bir yerleşimden yararlanır. Bir belgenin hangi aşamada olduğunu bilmek -- hâlâ değişiyor mu, yoksa bitmiş ve dağıtılmaya hazır mı -- onu şimdiden dışa aktarmak gerekip gerekmediğine karar vermek için neredeyse her zaman yeterlidir.

Gerçekten korunmayı hak eden tek şey düzenlenebilir asıldır. Kaynak dosyayı kaybedip yalnızca PDF'i saklayan öğretmenler ertesi yıl çalışma kâğıdını sıfırdan hazırlar; bu da tüm bu işleyişteki en kolay önlenebilir maliyettir.